۱-۲ بیان مسأله

سازمان های عصر حاضر با نگاه راهبردی به منابع انسانی آن را به عنوان دارایی هوشمند و ارزشمند در نظر داشته و بیش از پیش به ارتقاء عملکرد کارکنان توجه دارند. کیفیت زندگی کاری که به عنوان یکی از رویکردهای بهبود عملکرد و از جمله عناصر مهم و کلیدی فرهنگ تعالی به شمار می رود، رویکردی است که موجب همسویی کارکنان و سازمان می شود. بهبود کیفیت زندگی کاری (QWL) کارکنان مستلزم اهتمام مدیریت سازمان به تدوین سیاست های حمایت گرایانه از منابع انسانی است (بزاز جزایری و پرداختچی،۱۳۸۶، ۱۲۴).

امروزه توجهی که به کیفیت زندگی کاری می شود بازتابی است از اهمیتی که همگان برای آن قائلند (دولان و شولر،۱۳۷۸ ،۳۵۴) انسان‌ها برای ارائه بهترین کوشش های خود در راه تحقق اهداف سازمان، علاقمندند بدانند که به انتظارات، خواسته ها، نیازها و شأن آن ها چگونه توجه می شود. (مهدی زاده و ایلکا،۱۳۸۸، ۲) در چند سال اخیر یکی از دغدغه های اصلی و عمده مدیران شرکت گاز استان آ.غ بهبود عملکرد کارکنان و ارتقاء آن تا حد بهینه و مطلوب جهت نیل به اهداف سازمان بوده است. در این سازمان با توجه به وجود عوامل و شاخص هایی که در بحث کیفیت زندگی کاری وجود دارد و وجود یک سری عواملی که کیفیت زندگی کاری کارکنان را تحت تاثیر قرار می‌دهد و این امر باعث توجه مدیران سازمان ‌به این مقوله شده است.

کیفیت زندگی کاری برنامه ای جامع و گسترده است که رضایت کارکنان را افزایش می‌دهد، یادگیری آن ها را در محیط تقویت می‌کند و به آن ها در امر مدیریت، تغییر و تحولات یاری می رساند. عدم رضایت کارکنان از کیفیت زندگی کاری مشکلی است که تقریباً به همه کارمندان بدون توجه به مقام و جایگاه آن ها آسیب می رساند. هدف بسیاری از سازمان ها افزایش رضایت کارکنان در تمام سطوح است، اما این مسئله پیچیده ای است، زیرا تفکیک و تعیین اینکه چه مشخصه هایی با کیفیت زندگی کاری رابطه دارند، امری دشوار است. مفهوم کیفیت زندگی کاری در حال حاضر مربوط به فلسفه ای درسازمان هاست که می‌خواهد شأن و منزلت کارکنان را افزایش دهد، تغییراتی در فرهنگ سازمانی ایجاد کند و رفاه فیزیکی و روحی کارکنان را افزایش دهد. در بعضی سازمان ها، برنامه های کیفیت زندگی کاری قصد دارند، اعتماد، درگیری و توانایی حل مسئله کارکنان و در نتیجه رضایت و اثربخشی سازمانی را افزایش دهند. تأکید ‌بر عوامل ملموس و عینی زندگی در محیط کار، این نظریه را تقویت می‌کند که افزایش این عوامل، بهره وری و عملکرد منابع انسانی را افزایش می‌دهد (شهبازی و همکاران،۱۳۸۸، ۷۱)

مفهوم کیفیت زندگی کاری امروز به یک موضوع اجتماعی عمده در سرتاسر دنیا مبدل شده است، در حالی که در گذشته فقط تأکید بر زندگی شخصی بود، در جامعه امروز بهبود زندگی کاری به صورت یکی از مهمترین اهداف سازمان و کارکنان آن درآمده است. از آنجا که بین اقدامات مدیریت منابع انسانی و کیفیت زندگی کاری رابطه مستقیمی وجود دارد، از این رو حیات مجدد بخشیدن به کارکنان، از طریق ارتقای کیفیت زندگی کاری، کلید موفقیت هر سازمان محسوب می شود (بزازجزایری، پرداختچی،۱۳۸۶)

در ایران بهبود کیفیت زندگی در گرو بهبود وضع اقتصادی و اشتغال است. اتخاذ راهبردهای بلند مدت دولت در این زمینه و اجرا و ارزیابی آن ها می‌تواند در آینده تاثیر چشمگیری در کیفیت زندگی و کار داشته باشد. ‌بنابرین‏ سوال اصلی پ‍ژوهش حاضر این بوده است که: آیا بین کیفیت زندگی کاری و عملکرد کارکنان شرکت گاز استان آذربایجان غربی رابطه دارد؟

در این پژوهش در تجزیه و تحلیل کیفیت زندگی کاری از مدل ۸ متغیره والتون و برای سنجش عملکرد کارکنان از مدل ACHIEVE استفاده می شود.

۱-۳ اهمیت و ضرورت تحقیق

ضرورت توجه به کیفیت زندگی کاری و بهبود آن، یک منطق دارد و آن هم این است که ۶۵ درصد عمر مفید انسان ها در محیط کار سپری می شود. از زمانی که کار، جایگاه مهمی را در زندگی افراد به خود اختصاص داده، چنین شرایطی نه تنها وضعیت جسمانی افراد بلکه روان آن ها را نیز متأثر می‌سازد. اگر سازمان‌ها دغدغه توسعه منابع انسانی و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار در بازار را دارند، به نظر می‌رسد که برآوردن نیازهای کارمندان (مادی و معنوی) ضروری بوده و مهم جلوه می‌کند (Chan & Wyatt,2007). شماری از آگاهان بر این باورند که بخشی از رکود بهره وری و کاهش کیفیت محصول در برخی از کشورهای بزرگ صنعتی، ناشی از ‌کاستی‌های کیفیت زندگی کاری و تغییراتی است که در علاقه مندیها و برتریهای کارکنان پدید آمده است. کارکنان درخواست دارند در کارشان نظارت و دخالت بیشتری داشته باشند و به نوعی مالک کار خود تلقی شوند. چنانچه نیروهای انسانی شاغل در سازمان مورد توجه قرار گیرند، نقش مهم و حساسی را در راستای تحقق اهداف سازمان ایفا خواهند نمود (Ackroyed and Thompson,1999) .

اولین دلیل اهمیت کیفیت زندگی کاری از این جهت است که در مباحث مدیریتی از اصطلاحی به نام کیفیت زندگی کاری سخن می‌گویند، منظور از این اصطلاح آن است که یک سوم زندگی هر کارمند در محیط کار او چگونه می گذرد، یا به بیان دیگر تلقی او از محیطی که در آن فعالیت می‌کند چیست؟ و آن را با چه صفاتی می شناسد؟

۳- قدرت : احساس قدرت وقتی به وجود می‌آید که نوجوان بداند منابع، فرصت و قابلیت آن را دارد که به طرق عمده بر شرایط زندگی خویش تأثیر بگذارد (علی پور، ۱۳۸۳).

۴- الگوها : نکات راهنمایی هستند که نوجوان به مدد آن ها، الگوهای انسانی، فلسفی و عملیاتی برای خویش فراهم می‌کند تا او را در استقرار ارزش های معنادار، هدف ها، آرمان ها و معیارهای شخصی کمک کنند و برای اینکه عزت نفس زیاد به وجود آید و حفظ شود باید تمام چهار شرط، پیوسته موجود باشند. هیچ یک از این ها بر دیگری برتری ندارند و اگر هرکدام شان به حد کافی فراهم نشوند، موجب کاهش یا تغییر شکل عزت نفس می‌شوند (علی پور، ۱۳۸۳).

۲-۱۸- چگونگی تکامل عزت نفس

نظر فرد نسبت به خویشتن و حس عزت نفس، به تدریج در طول زندگی تکامل پیدا می‌کند. این حس از کودکی آغاز می شود و طی مراحلی که به تدریج پیچیده تر می شود، پیشرفت می‌کند. خود در هریک از این مراحل، عقاید، احساسات و بالاخره افکار پیچیده ی جدیدی نسبت به خویشتن دارد و مجموع همه این ها موجب می شود که وی به طور کلی، خویش را موجودی ارزشمند یا بی کفایت بداند. دوره نوجوانی از حیث عزت نفس، یکی از بحرانی ترین دوره های زندگی است و به عقیده یکی از روان کاوان به نام اریک اریکسون، در این دوره است که شخص نیاز دارد، هویتی ثابت به دست آورد، خودش را به عنوان فردی بی همتا، جدا از دیگران بشناسد. توانایی ها و استعدادهای خود را تشخیص دهد و بتواند به عنوان فردی که در زندگی اش هدف دارد، احساس ارزشمند بودن کند و در واقع می توان گفت که احساس ارزشمند بودن از کودکی به دوره ی نوجوانی منتقل می شود و در طول نوجوانی، این نگرش ها باید تقریباً به طور کامل دوباره وارد میدان عمل شوند و بسیاری از ادراکات جدید بر آن ها افزوده شود تا نوجوان بهتر بتواند به ارزیابی میزان ارزش خود بپردازد (علی پور، ۱۳۸۳).

۲-۱۹- اهمیت عزت نفس

اکثر متخصصان عزت نفس را به عنوان عامل اصلی در سازگاری اجتماعی– عاطفی در نظر می گیرند. این دیدگاه بسیار گسترده است و تاریخچه ای طولانی دارد. روان شناسان و جامعه شناسان مهمی از قبیل ویلیام جیمز، جورج هربت مید، چارلز کولی از جمله اولین افرادی بودند که بر اهمیت احترام به خود مثبت تأکید داشتند. سال ها بعد نوفرویدینها همچون آدلر، هورنای، راجرز و فروم مفهوم خود پنداره را در نظریات خود پیرامون شخصیت وارد کردند. سال ها بعد روان شناسان نظریه را با پژوهش تجربی در آمیخته و ‌به این نتیجه رسیدند که عزت نفس مثبت با عملکرد مناسب تر و مؤثرتر مرتبط است. برای مثال افسردگی با نوعی سبک شناختی مرتبط است که شامل ارزیابی های انتقادی و منفی بیش از حد، ازخود است (پوپ و همکاران، ۱۹۸۹؛ ترجمه تجلی، ۱۳۷۹). همه افراد، صرف نظر از سن، جنسیت، زمینه فرهنگی، جهت و نوع کاری که در زندگی دارند نیازمند عزت نفس هستند. عزت نفس واقعاً بر همه سطوح زندگی اثر می‌گذارد. در حقیقت بررسی های گوناگون روان شناسی حاکی از آن است که چنانچه نیاز به عزت نفس ارضا نشود،نیازهای گسترده تر نظیر نیاز به آفریدن، پیشرفت و یا درک استعداد بالقوه محدود می ماند. (کلمز و همکاران، ۱۳۸۱). احترام به خود سالم، به ویژه ‌در مورد کودکان امری ارزشمند محسوب می‌گردد، زیرا به مثابه بینایی برای ادراکات کودک از تجارب زندگی عمل می‌کند. به طور کلی احترام به خود جنبه مهمی از عملکرد کلی کودک است و به طور تعاملی با حوزه های دیگر از جمله سلامت روان و عملکرد تحصیلی ارتباط دارد (پوپ و همکاران، ۱۳۷۴).

۲-۲۰- نظریه های عزت نفس

جامعه شناسان و روان شناسان بصیرت ها و رهنمودهای عمده ای را برای مطالعه عزت نفس ارائه داده‌اند و عزت نفس را یک مورد مهم می دانند، بر نظرات برخی از آن ها به طور اختصار اشاره می‌کنیم.

۱- نظریه ی ویلیام جیمز

در بررسی عزت نفس، اولین کار توسط ویلیام جیمز انجام شده است. وی به توضیح تمیز بین خود ادراک شده و خود ایده آل پرداخت و آن را به سه عنصر : مادی (بدن، خانواده، خانه)، اجتماعی(فرد در عین داشتن سطوح مختلف اجتماعی، برای سایر افراد قابل شناخت است) و روحانی(حالات هشیاری و تمایلات) تقسیم کرد. او معتقد بود که تصور فرد از خود در عین تعاملات اجتماعی، یعنی از زمانی که متولد شده و مورد شناسایی دیگران قرار می‌گیرد، شکل می‌گیرد(بیابانگرد، ۱۳۷۲). عزت نفس را ارزیابی مداوم شخص از ارزشمندی خویشتن خود و یا نوعی قضاوت نسبت به ارزشمندی وجودی خود تعریف ‌کرده‌است. او معتقد است این صفت در انسان حالت عمومی دارد و محدود و زود گذر نیست. برطبق نظر راجرز، عزت نفس در اثر نیاز به توجه مثبت دیگران به وجود می‌آید. نیاز به توجه مثبت دیگران شامل بازخوردها، طرز برخورد گرم و محبت آمیز، صمیمیت، پذیرش و مهربانی از طرف محیط به خصوص اولیاء کودک است (راجرز^[۴۷]، ۱۹۹۵).

۲- نظریه کوپر اسمیت

کوپر اسمیت، عزت نفس را یک ارزشیابی فردی می‌داند که معمولاً با توجه به خویشتن حفظ می شود (پروین، ۱۹۸۹). کوپراسمیت چهار عامل اسنادی را برای رشد عزت نفس بیان می‌کند. نخستین آن و مقدم بر تمام عوامل، میزان احترام، پذیرش و علاقه مندی که یک فرد دریافت می‌کند. دومین عامل اسنادی، تاریخ و تجارب موفقیت هایمان در زندگی و سومین عامل ارزش ها و انتظاراتی است که بر مبنای آن تجارب را مورد تفسیر قرار می‌دهیم و چهارمین عامل نحوه ی پاسخ فرد به از دست دادن ارزش ها می‌باشد (پروین، ۱۹۸۹).

۳- نظریه مازلو

مازلو در سلسله مراتب نیازها و در سطح سوم، احترام به خود یا عزت نفس را قرار می‌دهد مشتمل بر تمایل شایستگی، چیرگی، پیشرفت، توانمندی، کفایت، اطمینان، استقلال و آزادی است. زمانی که این نیازها ارضا شود، فرد احساس ارزشمندی، توانایی، قابلیت مثمر ثمر بودن و اطمینان می‌کند و چنانچه این نیازها برآورده نشود فرد احساس حقارت، درماندگی، ضعف، دلسردی و ناامیدی می‌کند (مازلو^[۴۸]، ۱۹۷۰).

۴- نظریه ی مید^[۴۹]

کوپر اسمیت (۱۹۶۷) درباره نظریه مید می‌گوید او به عنوان جامعه شناس توجه اش به فرآیندی بود که در اثر آن فرد عضو سازگار اجتماعش می شود. مید نتیجه می‌گیرد که در جریان این فرایند فرد ایده ها و نگرش های ابراز شده توسط افراد مهم زندگی اش را درونی می کند. اعمال و نگرش های آن ها را مشاهده می‌کند و آن ها را اغلب بدون شناخت پذیرفته و مثل اینکه از آن خویش می‌داند. او نگرش خودش را کسب می‌کند که با نگرش هایی که افراد مهم در زندگی او ابراز کرده‌اند هماهنگ است و با درونی کردن واکنش دیگران نسبت به خودش آن گونه که آنان برای او ارزش قائل اند برای خودش ارزش قائل می‌شوند. و خودش را تا حدی که آن ها او را طرد کرده نادیده گرفته و باور می‌کند چیزهایی را که دیگران به او نسبت می‌دهند. از گفته های مید می‌تواند نتیجه گرفت که عزت نفس تا حدی از ارزیابی منعکس شده دیگران ناشی می شود. هیچ انسانی در ارزیابی از خود یک جزیره تنها نیست که فقط خودش باشد. او در درون خود آئینه منعکس کننده گروه اجتماعی اش را حمل می‌کند. اگر او ارزش زیادی برای خودش قائل است، افرادی در زندگی او بوده اند که با توجه به احترام با او رفتار نموده اند و اگر او خود را دست کم می‌گیرد افراد مهم دیگر به صورت یک شیء با او رفتار نموده اند. تفکر و نحوه ی رفتار افراد مهم کلید اصلی نظریه مید در مطالعه عزت نفس است.

۵- نظریه ی روزنبرگ

ماموری که می‌داند طرفش دلار تقلبی می فروشد و به همین منظور نزد او می رود تا از او دلار تقلبی بخرد ، اگر مواجه با دلار واقعی شود ، به منظور خود نرسیده است و برای رسیدن به هدف ماموریتش ، باید به روش دیگری متوسل شود .

در این مثال ، به دلیل فقدان شرط اغفال که ناشی از علم مامورین به تقلبی بودن دلارهای مورد نظر بوده ، جرم کلاهبرداری واقع نشده است ؛ هر چند در صورت تحقق شرایط دیگر ، فروشندگان دلارهای تقلبی به اتهام جرایم موضوع ماده ۵۲۶ ق . م . ا . قابل مجازاتند .

‌به این ترتیب جهل مالباخته به تقلبی بودن وسیله که از نحوه به کاربردن وسایل متقلبانه متاثر می شود و به صورت اغفال او تجلی می‌کند ، شرط تحقق کلاهبرداری است .

هنگامی که مالباخته نسبت به دروغ بودن ادعای کلاهبردار عالم بوده و به رغم آن مال خود را به او تسلیم ‌کرده‌است ، نتایج حاصل و ضرری که به او وارد می شود ، ناشی از اراده او و بر اثر غفلت و بی توجهی اش بوده است و در نتیجه رفتار مرتکب ، جرم محسوب نمی شود و قانون نیز از چنین کسی حمایت نمی کند . متقاعد شدن یا فریب خوردن مالباخته ، مغایر با علم او به موهوم بودن ادعای مرتکب است . در بعضی جرایم ، رضایت بزه دیده ، مانع تحقق جرم است ؛ برای مثال ، در سرقت اگر مالباخته به ربوده شدن مال خود رضایت دهد ، رباینده سارق محسوب نمی شود ؛ اما این رضایت باید آزادانه و به دور از هر گونه فریب و اغفال صورت گیرد . ‌به این علت در کلاهبرداری که بزه دیده به ظاهر با رضایت کامل ، مال خود را به کلاهبردار تسلیم می‌کند ، این امر که رضایت او بر اثر توسل به وسایل متقلبانه حاصل شده است ، مانع تحقق وصف مجرمانه نمی شود . ( معتمد ، ۱۳۵۱، ۱۳۵)

اما در جرایمی که عدم رضایت بزه دیده از مقومات جرم است ، رضایت او مؤثر بوده ، مانع تحقق وصف مجرمانه می شود .

بررسی این موضوع مستلزم آن است که مشخص شود جرم نقض حق است یا نقض حکم ؟

اگر جرم نقض حق باشد ، رضایت ذیحق در تعریف آن وارد می شود و احراز رضایت او موجب زوال وصف جرم خواهد شد ؛ زیرا حق اسقاط پذیر است و با اسقاط آن از طرف ذیحق ، فرض وقوع تجاوز به حق ، قابل تصور نیست . اگر جرم نقض حکم باشد ، رضایت دارنده حق ، در تعریف جرم وارد نمی شود ؛ زیرا حکم اسقاط پذیر نیست .

در اسلام جعل مجازات‌ها برای حفظ مصالح ارزشمندی است که از آن به « مصالح خمسه» تعبیر شده است . به تعبیر شهید مطهری : « همه حقوق بر می‌گردد به تکامل . حقی به نام حق حیات وجود ندارد . آنچه وجود دارد حق تکامل است . رنج دادن حیوان از این جهت نارواست که ضد تکامل است و ذبح از آن جهت رواست که ضد تکامل نیست » .( مطهری،۱۳۸۱، ۱۶ . )

مقررات کیفری برای حمایت از مصالح مورد نظر شارع و جلوگیری از انجام یافتن اعمال ضد تکامل جعل شده اند . مالکیت انسان بر اموال خود ، مطلق نیست و در این باره مدیون جامعه است و هر آنچه در عالم وجود دارد ، از آن خدا است ( و لله مُلکُ السموات و الارض ) . خداوند « مالِکُ المُلک » علی الاطلاق است و هیچ کس در برابر او حقی و مالکیتی ندارد .

پس اگر به جنبه خدا مالکی مخلوقات توجه کنیم ، قاعده تسلیط نیز اطلاق خود را از دست می‌دهد و به استناد آن نمی توان رضایت مالباخته را مانع تحقق وصف مجرمانه دانست ، زیرا قواعد عقلی و سیره عقلا با بیان استثناهای متعدد ، اطلاق قاعده تسلیط را مفید ‌کرده‌است و هیچ کس نمی تواند به استناد آن ، اموال خود را بدون دلیل اتلاف کرده ، بسوزاند یا فاسد کند . (همان‌جا ؛ ۱۸۸ – ۱۸۹) . ایشان تعابیر جالبی درباره اطلاق مالکیت خداوند دارند که از آن ها به « خدا مالکی » تعبیر می شود . )

با توجه به مبانی حقوق در اسلام و حاکمیت اراده خداوند و اولویت آن بر اراده انسان‌ها ، قدر متیقن از قاعده تسلیط آن است که در بعضی از جرایم علیه اموال ، حیثیت خصوصی بر حیثیت عمومی آن غلبه دارد و در این موارد رضایت بزه دیده از مقومات جرم است و فقدان آن مانع تحقق وصف مجرمانه خواهد شد .

پس اگر درکلاهبرداری ، بزه دیده با علم به واهی بودن اعمال مرتکب ، مال خود را به او تسلیم کند و ‌به این تسلیم رضایت داشته باشد ، جرم واقع نمی شود .

در تدلیس نیز باید اراده طرف ، تحت تاثیر قرار گرفته باشد ، اما این تاثیر ناشی از غفلت اوست ؛ در حالی که در کلاهبرداری ، اغفال ، شرط تحقق جرم است ، یعنی باید رضایت مالباخته بر اثر به کار بردن تقلب و فریب و به طور غیر واقعی کسب شود . به همین دلیل گفته اند : « کلاهبرداری از باب اغفال و تدلیس از باب غفلت است . »( ذوالمجد طباطبایی ،۱۳۸۱، ۹۷ . )

‌بنابرین‏ ، با تحقق رضایت واقعی بزه دیده که با علم او به متقلبانه بودن وسایل مورد استفاده حاصل می شود .

نمی توان تسلیم مال توسط او به مرتکب را کلاهبرداری دانست ، هر چند ممکن است برای جلوگیری از تجری استفاده کنند از حیله و فریب ، قائل به تعزیر او شد ؛ زیرا عمل او اگرچه نظم اجتماع را همانند وقتی که کلاهبرداری محقق می شود ، برهم نمی زند ، حاکی از خبث نیت او است که در صورت تکرار، امنیت اجتماعی را مختل خواهد ساخت .

موضوع در خور بررسی ، ان است که اگر بزه دیده به واهی بودن ادعای مرتکب و تقلبی بودن وسایل، جاهل باشد ،آیا ملزم به تحقیق و ارزیابی آن اعمال هست یا خیر ؟

به عبارت دیگر آیا بی احتیاطی و عدم پیش‌بینی بزه دیده ، می‌تواند وصف متقلبانه بودن وسایل مورد استفاده را زایل و در نتیجه مجازات را منتفی کند ؟ در این مورد دو نظر قابل طرح است :

۱ – اگر مالباخته قادر به کشف تقلبی بودن ادعای کلاهبردار باشد ، اما در این باره اقدامی نکرده ، مال را تسلیم کند ، جرم واقع نمی شود و مالباخته از حمایت قانون کیفری برخوردار نخواهد شد .

۲ – با به کار بردن وسیله تقلبی و مانور متقلبانه ، هر چند مالباخته قادر به کشف غیر واقعی بودن آن باشد ، کلاهبرداری محقق می شود ؛ زیرا قانون دروغ ساده را مانور نمی داند و برای مجرمانه قلمداد کردن آن ، تقلب – یعنی ظهور مادی دروغ – را مورد توجه قرار داده است و برای این منظور لازم نیست که بزه دیده در پی کشف واقعیت باشد .

به عقیده ما ، عدم تکلیف بزه دیده به تحقیق و ارزیابی اعمال مرتکب ، ‌به این معنی نیست که او به هیچ وجه نباید به نتایج اعمال خود و ماهیت آنچه مرتکب انجام می‌دهد ، توجه کند . بلکه باید به نحوی که عرف لازم می‌داند نسبت به ارزیابی عمل مرتکب اقدام کند والا حرجی بر مرتکب نیست .

موضوع قابل بررسی دیگر ، تعیین ملاک جهل بزه دیده است . آیا ملاک آن شخصی است یا نوعی ؟

بررسی اثر پرداخت سود سهمی (سهام جایزه) و حجم مبادلات سهام شرکت‌های پذیرفته‌ شده در سازمان بورس اوراق بهادار تهران بین سال‌های ۱۳۷۶-۱۳۸۰/ نگارش رحمت‌الله علیشاهی / تاریخ نشر سال ۸۳

هدف پژوهش بررسی رابطه بین پرداخت سود سهمی سهام و حجم مبادلات سهام در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش از نوع همبستگی است. نتایج بیانگر عدم ارتباط بین اعلام و توزیع سود سهمی سهام و حجم مبادلات سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. براین اساس پیشنهاد شده است که معیار سرمایه‌گذاری در شرکت‌های ملی نباید تنها پرداخت سود سهمی باشد.

بررسی رابطه بین سیاست‌های تقسیم سود و تغییرات بازده سهام (شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران)[پ‍ای‍ان‌ن‍ام‍ه‌]/پژوهشگر خسرو امیری / تاریخ نشر ۸۷

هدف پژوهش بررسی رابطه بین سیاست‌های تقسیم سود و تغییرات بازده سهام (شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران) است. نتایج نشان می‌دهند که رابطه معنی داری بین سیاست‌های تقسیم سود و تغییرات بازده سهام به جزء ‌در مورد شرکت‌های توزیع کننده سود نقدی مشاهده نگردیده است. هر چند که این ارتباط خیلی قوی نیست (میزان ضریب تعیین برابر با ۱۱/۰ است) ولی هر دو متغیر از نطر آماری در سطح اطمینان ۹۵ درصد معنی دار شده اند. کلیدواژه ها: سیاست، تقسیم سود، تغییرات بازده سهام، بورس اوراق بهادار تهران.

بررسی احتمال سودآوری سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران با بهره گرفتن از مدل اوهلسان[پ‍ای‍ان‌ن‍ام‍ه‌]/ پژوهشگر مهرداد دادمهر / تاریخ نشر ۸۸

این تحقیق از دو قسمت تشکیل شده است در قسمت اول توانایی نسبت های مالی معرفی شده در مدل پیش‌بینی ورشکستگی اوهلسان در پیش‌بینی سودآوری شرکت ها آزمون شد و در قسمت دوم یک مدل جهت پیش‌بینی سودآوری سرمایه گذاری ارائه شده است. در این تحقیق مشخص شد که نسبت های موجود درمدل پیش‌بینی ورشکستگی اوهلسان در پیش‌بینی سودآوری شرکت ها مؤثر هستند. (ضرایب تابع لاجیت برازش شده مؤثر هستند) اما تابع دقت لازم را ندارد ‌در مورد تابع پیشنهادی هم نتایج زیر به دست آمد. – نسبت های مالی و سیاست‌های تقسیم سود شرکت در پیش‌بینی بازده مورد انتظار سرمایه گذار موثرند.- یک سری نسبت های مالی در شرکت های عضو بورس اوراق بهادار تهران وجود دارد که به صورت خطی و با بهره گرفتن از رگرسیون لجستیک توانایی پیش‌بینی احتمال دستیابی بر بازده مورد نظر در سطح اعتماد ۹۵٪ را دارد.

بررسی واکنش بازار بورس اوراق بهادار تهران نسبت به انحرافات اساسی از روند تقسیم سود سهام / مقاله / نویسنده: وحید محمودی ، هادی محقق

در این پژوهش واکنش بازار نسبت به تغییرات تقسیم سود سهام با توجه به روند پرداخت آن بررسی می‌شود. به بیانی دیگر،‏ در این پژوهش چگونگی واکنش سرمایه‎گذاران به هرکدام از سه گرایش: روند افزایشی،‏ روند کاهشی و روند عدم تغییرات کلی،‏ بررسی می‌شود. این مجموعه ها با بهره گرفتن از مدل CAPM و همچنین مدل سه عاملی فاما و فرنچ مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. به دنبال نتایج به دست آمده در روند افزایشی،‏ انحراف مثبت اساسی باعث واکنش مثبت بازار،‏ انحراف با روند ثابت باعث واکنش منفی جزئی و انحراف کاهش اساسی نیز همین روند را درپی داشته است. در روند ثابت،‏ افزایش اساسی باعث واکنش مثبت،‏ ادامه روند ثابت واکنش معنادار جزئی منفی و در کاهش اساسی واکنش منفی معناداری را از طرف بازار داشته است. در روند کاهشی،‏کاهش اساسی و افزایش اساسی با واکنش منفی جزئی بازار و ادامه روند ثابت با واکنش مثبت مواجه شده‎اند. نتایج ارزیابی‌ها شواهدی به دست می‌دهند مبنی بر اینکه بازار با دنبال کردن روندی خاص،‏ واکنش مثبتی به افزایش صورت گرفته از سوی آن روند نشان می-دهد. مادامی‌که بنگاه از روند قبلی خود منحرف نشود،‏ بازار واکنش غیر منتظره‌ای نشان نمی‌دهد. با توجه ‌به این که واکنش بازار در برابر انحراف مثبت اساسی از روندی منفی،‏ واکنشی منفی بوده است،‏ می‌توان نتیجه گرفت که خبرهای مثبت،‏ در برابر روند منفی با واکنش مناسبی از جانب بازار روبه‌رو نمی‌شود و بازار روند را در این گونه انحرافات دنبال می‎کند.

شناسایی و تبیین عوامل تعیین‌کننده سیاست تقسیم سود شرکت‌های پذیرفته شده در سازمان بورس /مقاله / نویسنده: سعید قربانی ، علی جهانخانی

شناسایی و تبیین عوامل تعیین‌کننده سیاست تقسیم سود،‏ یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های ذینفعان بنگاه‌های اقتصادی است. آگاهی از این عوامل ضمن آنکه تصویر روشنی از توان توزیع نقدینگی شرکت‌ها ارائه می‌دهد،‏ امکان برآورد رفتار آتی آن‌ ها را نیز فراهم می‌سازد. در این خصوص نظریه های مختلفی از سوی پژوهشگران دانش مالی ارائه شده است که از آن جمله می‌توان به نظریه های رشد،‏ هزینه نمایندگی،‏ اثر اندازه و ریسک اشاره نمود.

در این تحقیق علاوه بر نظریه های منعکس در تحقیقات خارجی،‏ تلاش گردید تا شرایط خاص بازار سرمایه ایران نیز مورد توجه قرار گیرد. برای بررسی این نظریه ها ابتدا متغیرهای مورد نظر تعیین و سپس اطلاعات لازم برای ۶۳ شرکت طی یک دوره شش ساله (۱۳۷۷ الی ۱۳۸۲) گردآوری گردید. برای تجزیه تحلیل اطلاعات نیز از روش‌های آماری مبتنی بر رگرسیون و تحلیل‌های مربوطه،‏ بهره‌گیری شد.

نتایج تحقیق حاکی از آن است که سیاست تقسیم سود شرکت‌ها از الگوی گام تصادفی پیروی می‌کند. همچنین با توجه به تأیید نظریه پیام رسانی،‏ انتظار می‌رود تا اگر شرکتی از رشد سود بالایی (پائینی) برخوردار باشد،‏ بازده نقدی آن نیز بالا (پائین) باشد. اندازه،‏ فرصت‌های سرمایه‌گذاری،‏ ساختار مالی،‏ ریسک و اهرم مالی شرکت از دیگر مواردی هستند که در توضیح سیاست تقسیم سود شرکت‌های بورس،‏ ایفای نقش می‌کنند.

آقای دکتر علی پارسائیان نیز در سال ۱۳۷۳ مقاله استوارت،سی،میرز در باره ساختار مطلوب سرمایه را ترجمه کرده و به چاپ رساند. در این مقاله میرز به برسی تئوری MM در باره ساختار سرمایه پرداخته و عوامل مؤثر بر ساختار سرمایه شرکت‌ها را مورد تجزیه ئتحلیل قرار داده بود. در آن سال دکتر علی جهانخانی در مقاله ای دیگر ضمن شرح بازار سرمایه یک شرکت،روش های تامین مالی در بازار سرمایه ایران را توضیح داد.

خانم دکتر مجتهد زاده در سال ۱۳۷۷ به منظور بررسی منافع ناشی از تجدید ساختار مالی در شرکت‌ها ،نتایج تحقیق بنت استوارت و دیوید گلاس من را تشریح نمود.

دکتر امید پورحیدری نیز ‌در سال‌ ۱۳۸۲ در تحقیقی به بررسی نوع صنعت و تاثیر آن بر ساختار مالی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداخت.هدف وی ارائه شواهدی در رابطه با اهمیتریسک تجاریو تاثیر آنبر ساختار سرمایه شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بود.

1. 1. Jones ,John (1995) ,’ When Ads Work’ , DYH,117. ↑

1. 1. Price Elasticity ↑

1. 1. Elasticity of sales to advertising ↑

1. 1. Ehrenberg ,Andrew (2000), ‘Repetitive Advertising and Consumer’, Journal of Advertising Research 29, 57. ↑

1. 1. Model of the Hierarchy of Effects ↑

1. 1. Tellis ,Gerard ( 2004) , ‘ Effective Advertising’ , Sage: London,1 ↑

1. 1. Kelly,Larry and Jugenheimer, Donald (2004)‘ Advertising Media Planning’, Prentice-Hall:India,8. ↑

1. 1. وردی نژاد، فریدون؛ افضلی، میترا (۱۳۹۱) تبلیغ و تبلیغات در رسانه ها. دانشگاه تهران، کارشناس ارشد مدیریت رسانه، ۱ ↑

   

1. 1. رحیمی پردنجانی، حسین (۱۳۸۸) روان شناسی تبلیغات. دانشگاه علوم پزشکی شهر کرد، ۱۱ ↑

1. 1. مهرانی، هرمز و همکاران (۱۳۸۸) بررسی تأثیرگذاری رسانه های تبلیغاتی و رتبه بندی آن ها از دید مشتریان ‌بر اساس مدل AIDA در شرکت تولیدی اخوان جم. دانشگاه آزاد علی آباد گلستان، ۳ ↑

1. 1. وردی نژاد، فریدون؛ افضلی، میترا (۱۳۹۱) تبلیغ و تبلیغات در رسانه ها. دانشگاه تهران، کارشناس ارشد مدیریت رسانه، ۱ ↑

1. 1. همان، ص ۲ ↑

1. 1. وردی نژاد، فریدون؛ افضلی، میترا (۱۳۹۱) تبلیغ و تبلیغات در رسانه ها. دانشگاه تهران، کارشناس ارشد مدیریت رسانه، ۲ ↑

1. 1. همان، ص۲۷۶ ↑

1. 1. همان، ص ۴۸ ↑

1. 1. همان، ص ۵۲-۵۳ ↑

1. 1. محمدیان، محمود (۱۳۸۵) مدیریت تبلیغات از دید بازاریابی. انتشارات حروفیه، تهران، چاپ چهارم، ۲۱۵٫ ↑

1. 1. Mission ↑

1. 1. Money ↑

1. 1. Message ↑

1. 1. Media ↑

1. 1. Measurement ↑

1. 1. وردی نژاد، فریدون؛ افضلی، میترا (۱۳۹۱) تبلیغ و تبلیغات در رسانه ها. دانشگاه تهران، کارشناس ارشد مدیریت رسانه، ۱۰-۱٫ ↑

1. 1. وردی نژاد، فریدون؛ افضلی، میترا (۱۳۹۱) تبلیغ و تبلیغات در رسانه ها. دانشگاه تهران، کارشناس ارشد مدیریت رسانه، ۱۰-۱٫ ↑

1. 1. همان ↑

1. 1. وردی نژاد، فریدون؛ افضلی، میترا (۱۳۹۱) تبلیغ و تبلیغات در رسانه ها. دانشگاه تهران، کارشناس ارشد مدیریت رسانه، ۱۰-۱٫ ↑

1. 1. وردی نژاد، فریدون؛ افضلی، میترا (۱۳۹۱) تبلیغ و تبلیغات در رسانه ها. دانشگاه تهران، کارشناس ارشد مدیریت رسانه، ۷۰۲-۶۹۵٫ ↑

1. 1. وردی نژاد، فریدون؛ افضلی، میترا (۱۳۹۱) تبلیغ و تبلیغات در رسانه ها. دانشگاه تهران، کارشناس ارشد مدیریت رسانه، ۱۰-۱٫ ↑

1. 1. وردی نژاد، فریدون؛ افضلی، میترا (۱۳۹۱) تبلیغ و تبلیغات در رسانه ها. دانشگاه تهران، کارشناس ارشد مدیریت رسانه، ۱۰-۱٫ ↑

1. 1. Mcknight ↑

1. 1. بشیری، مهدی؛ جنیدی، مهدی (۱۳۸۶) بررسی تأثیر اعتماد مشتریان شهر تهران بر پذیرش بانکداری الکترونیک بر پاهی مدل TAM. دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، ۵ ↑

1. 1. Roth & Sitkin ↑

1. 1. Gabarro ، Athos و Misztal ↑

1. 1. Berkun ↑

1. 1. خداداد حسینی، حمید و همکاران (۱۳۸۸) شناسایی و اولیت بندی معیارهای مؤثر در طراحی استراتژیک پرتفولیوی خدمات بیمه­ای با بهره گرفتن از فنون MADM. چهارمین کنفرانس بین ­المللی مدیریت استراتژیک، ۹۶ ↑

1. 1. Jones & George ↑

1. 1. Lander ↑

1. 1. Ganesan & Hess ↑

1. 1. خداداد حسینی، حمید و همکاران (۱۳۸۸) شناسایی و اولیت بندی معیارهای مؤثر در طراحی استراتژیک پرتفولیوی خدمات بیمه­ای با بهره گرفتن از فنون MADM. چهارمین کنفرانس بین ­المللی مدیریت استراتژیک، ۹۶ ↑

1. 1. Zaghloul و Hartman ↑

1. 1. Mayer ↑

1. 1. خداداد حسینی، حمید و همکاران (۱۳۸۸) شناسایی و اولیت بندی معیارهای مؤثر در طراحی استراتژیک پرتفولیوی خدمات بیمه­ای با بهره گرفتن از فنون MADM. چهارمین کنفرانس بین ­المللی مدیریت استراتژیک، ۹۶ ↑

1. 1. خداداد حسینی و همکاران (۱۳۸۸) شناسایی و اولیت بندی معیارهای مؤثر در طراحی استراتژیک پرتفولیوی خدمات بیمه­ای با بهره گرفتن از فنون MADM ، ۹۷ ↑

1. 1. Mayer، Davis و Schoorman ↑

1. 1. Gafen & Straub ↑

1. 1. Gafen، Karahanna و Straub ↑

1. 1. خداداد حسینی، حمید و همکاران (۱۳۸۸) شناسایی و اولیت بندی معیارهای مؤثر در طراحی استراتژیک پرتفولیوی خدمات بیمه­ای با بهره گرفتن از فنون MADM. چهارمین کنفرانس بین ­المللی مدیریت استراتژیک،۶۹ ↑

1. 1. Jarvenpaa ↑

1. 1. Shapiro ↑

1. 1. وردی نژاد، فریدون؛ افضلی، میترا (۱۳۹۱) تبلیغ و تبلیغات در رسانه ها. دانشگاه تهران، کارشناس ارشد مدیریت رسانه.، ۱۰ -۱٫ ↑

1. 1. همان ↑

1. 1. Teleshopping ↑

1. 1. TAM ↑

1. 1. وردی نژاد، فریدون؛ افضلی، میترا (۱۳۹۱) تبلیغ و تبلیغات در رسانه ها. دانشگاه تهران، کارشناس ارشد مدیریت رسانه.، ۱۰ -۱٫ ↑

1. 1. همان ↑

1. 1. belief-intention ↑

1. 1. وردی نژاد، فریدون؛ افضلی، میترا (۱۳۹۱) تبلیغ و تبلیغات در رسانه ها. دانشگاه تهران، کارشناس ارشد مدیریت رسانه.، ۱۰ -۱٫ ↑

1. 1. Advertising ↑

1. 1. Propaganda ↑

1. 1. Publicity ↑

1. 1. Jowett ↑

1. 1. محسنیان راد، م (۱۳۸۴) ایران در چهار کهکشان ارتباطی، جلد اول، تهران: سروش، ۱۱۲٫ ↑

1. 1. Cognitive dissonance theory ↑

1. 1. Leon Festinger ↑

1. 1. فستینگر، ل. و ارونسون، ا. (۱۳۷۷) “پیدایش و کاهش ناهماهنگی در بافت های اجتماعی” در: روان شناسی اجتماعی، متون اساسی انگلیسی و امریکایی، ترجمه پرویز سرندی، دانشگاه تبریز، ۲۵۰٫ ↑

1. 1. کریمی، ی. (۱۳۷۳) روانشناسی اجتماعی ( نظریه ها، مفاهیم، کاربردها )، تهران: بعثت، ۳۵۸٫ ↑

1. 1. Cognitive Consonance ↑

1. 1. کرچ، د. کراچ فیلد، ر. س. بلاکی، ا. اس. (۱۳۴۷) فرد در اجتماع، ترجمه محمود صناعی، تهران: کتابفروشی زوار، ۲۹٫ ↑

1. 1. سورین، و. تانکارد، ج. (۱۳۸۱) نظریه های ارتباطات، ترجمه علیرضا دهقان، تهران: دانشگاه تهران، چاپ اول، ۲۱۱٫ ↑

1. 1. Balance theory ↑

1. 1. Haider ↑

1. 1. Symmetry theory ↑

1. 1. New Camb ↑

1. 1. Congruity theory ↑

1. 1. Ozgod ↑

1. 1. سورین، و. تانکارد، ج. (۱۳۸۱) نظریه های ارتباطات، ترجمه علیرضا دهقان، تهران: دانشگاه تهران، چاپ اول، ۲۱۵٫ ↑